ABD- 03.02.2026- Donald Trump, Beyaz Saray'da yaptığı açıklamada, "Bugün Amerikan işletmeleri ve çalışanlarının herhangi bir kıtlıktan asla zarar görmemesini sağlamak için Mahzen Projesi'ni başlatıyoruz" dedi. Projeyi, 1970'lerdeki Arap petrol ambargosunun ardından oluşturulan Stratejik Petrol Rezervi'ne benzetti.
ABD İçişleri Bakanı Doug Burgum, girişime bu hafta içinde 11 ülkenin daha katılımının duyurulacağını söyledi. 'Nadir toprak elementleri' savunma, otomotiv ve elektronik sektörlerinde kritik öneme sahip mineraller kategorisinde yer alıyor. Bu mineraller; savaş uçakları motorları, radar sistemleri, elektrikli araçlar, dizüstü bilgisayarlar ve telefonlar gibi ürünlerin üretiminde kullanılıyor.
Planın ilk aşamada ABD İhracat-İthalat Bankası'ndan sağlanacak 10 milyar dolarlık kredi ve yaklaşık 1.67 milyar dolarlık özel sektör sermayesiyle finanse edileceği belirtildi. Rezervde tutulacak minerallerin, araç, elektronik ve diğer sanayi ürünleri üreticilerini olası tedarik zinciri aksaklıklarına karşı koruması hedefleniyor.
Çin'e karşı hamle mi?
Trump'ın geçen yıl uyguladığı gümrük tarifeleriyle hız kazanan ticaret görüşmeleri sürecinde Çin, nadir toprak elementleri ihracatına kısıtlamalar getirmişti. Trump, o döneme atıfla, "Bir yıl önce yaşadığımız süreci bir daha yaşamak istemiyoruz" dedi ve sürecin sonunda 'işlerin yoluna girdiğini' savundu. ABD yönetiminin, rezervin kurulması için kullanılacak krediden uzun vadede kar etmeyi beklediğini de sözlerine ekledi.
Çin'in, dünyadaki nadir toprak madenciliğinin yaklaşık yüzde 70'ini, işleme kapasitesinin ise yüzde 90'ını kontrol ettiği belirtiliyor. Bu durum, Çin'e sektörde güçlü bir 'strateji' sağlıyor. ABD ise son yıllarda alternatif kaynakları geliştirme ve ulusal düzeyde bir mineral stoku oluşturma yönünde adımlar atıyor.
Afrika, Asya, Avrupa ile toplantı
Kritik mineraller rezervinin, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun çarşamba günü düzenleyeceği bakanlar düzeyindeki toplantının ana gündem maddesi olması bekleniyor. Toplantıya Avrupa, Afrika ve Asya'dan onlarca ülkeden yetkilinin katılması planlanıyor. Görüşmelerde ayrıca tedarik zinciri lojistiğini geliştirmeye ve eşgüdümü artırmaya yönelik ikili anlaşmaların imzalanması öngörülüyor.
Rezervi finanse edecek devlet destekli kredinin vadesinin 15 yıl olacağı kaydedildi. ABD hükümeti daha önce MP Materials adlı nadir toprak madenciliği şirketine ortak olmuş, Vulcan Elements ve USA Rare Earth şirketlerine de finansal destek sağlamıştı.